Nhiều thường trú nhân đủ điều kiện từ lâu nhưng không nộp hồ sơ nhập tịch. Các lý do đằng sau đáng được nói rõ, vì một số hoàn toàn hợp lý còn một số dựa trên hiểu nhầm.
Phân biệt được hai nhóm ấy giúp mỗi người biết mình đang ở nhóm nào.
Lý do hợp lý thứ nhất: nghĩa vụ thuế theo quốc tịch
Với người có thu nhập hoặc tài sản đáng kể ở nước khác, hoặc có kế hoạch sống lâu dài ngoài Hoa Kỳ, đây là cân nhắc thật.
Vì nghĩa vụ khai thuế gắn với quốc tịch đi theo người kể cả khi họ không còn sống ở Hoa Kỳ.
Đây không phải lý do để không nhập tịch, nhưng nó là lý do để tính trước với chuyên gia thuế độc lập.
Và vì việc từ bỏ quốc tịch sau này có thủ tục và hệ quả riêng, quyết định này nên được cân trước chứ không sau.
Lý do hợp lý thứ hai: quốc tịch gốc
Với người mà nước gốc không cho phép giữ hai quốc tịch, hoặc cho phép nhưng với những điều kiện riêng, đây là cân nhắc thật.
Vì nó ảnh hưởng tới quyền tài sản, quyền thừa kế và việc đi lại về nước gốc.
Với người Việt, đây là chủ đề có những đặc thù riêng và nó có một chuyên mục riêng trên trang này.
Điều cần nói ở đây: câu trả lời đúng phụ thuộc vào quy định của cả hai bên, nên cần tra ở cả hai nguồn.
Hiểu nhầm thứ nhất: thẻ xanh cũng gần như vĩnh viễn
Đây là hiểu nhầm phổ biến nhất và cũng tốn kém nhất.
Tư cách thường trú là lâu dài nhưng không phải không mất được — nó gắn với lãnh thổ và có thể mất khi trung tâm đời sống chuyển đi nơi khác.
Nó cũng không bảo vệ trước những hệ quả mà một số hành vi có thể gây ra đối với tư cách.
Nghĩa là sự khác biệt về mức độ ổn định giữa hai bậc lớn hơn nhiều so với cảm nhận thông thường.
Hiểu nhầm thứ hai: phần thi quá khó
Nhiều người trì hoãn vì lo về phần kiểm tra ngôn ngữ và hiểu biết.
Về nguyên tắc, nội dung được công bố trước và có tài liệu ôn chính thức miễn phí.
Và có những trường hợp được miễn hoặc được làm bằng ngôn ngữ khác, gắn với tuổi và thời gian giữ tư cách.
Đây là chủ đề của một chuyên mục riêng, nhưng điểm cần nói ở đây là: nỗi lo thường lớn hơn thực tế, và việc tra điều kiện miễn giải quyết được nhiều trường hợp.
Hiểu nhầm thứ hai rưỡi: phải chọn giữa hai bản sắc
Một lý do ít được nói ra nhưng có thật: cảm giác rằng nhập tịch là quay lưng với nơi mình sinh ra.
Về mặt pháp lý, đây là hai chuyện khác nhau: tư cách công dân là quan hệ pháp lý với một nhà nước, còn bản sắc là chuyện thuộc về con người.
Trên thực tế, phần lớn người nhập tịch vẫn giữ nguyên tiếng nói, phong tục và mối quan hệ với gia đình ở quê — không có gì trong tư cách mới đòi họ từ bỏ những thứ ấy.
Về mặt quốc tịch gốc thì có những quy định cụ thể tuỳ nước, và đó là câu hỏi pháp lý riêng cần tra ở nguồn của chính nước ấy.
Nhưng cảm giác phải chọn một bên thường lớn hơn nhiều so với những gì pháp luật thật sự đòi hỏi — và tách rõ hai thứ này giúp quyết định được đưa ra trên cơ sở thực tế thay vì trên cảm giác.
Hiểu nhầm thứ ba: không có gì gấp
Về mặt điều kiện thì đúng: đủ điều kiện rồi thì nộp lúc nào cũng được.
Nhưng có hai điều khiến việc trì hoãn có giá.
Thứ nhất, các điều kiện và thủ tục có thể thay đổi theo thời gian, và điều khoản chuyển tiếp thường gắn với thời điểm nộp.
Thứ hai, những quyền chỉ công dân mới có — nhất là phạm vi bảo lãnh thân nhân rộng hơn — chỉ bắt đầu từ khi có tư cách, và với hồ sơ gia đình thì mỗi năm chậm đều có giá.
Điều không đổi
Ở mọi trường hợp, quyết định này là của mỗi người và không có câu trả lời đúng chung.
Ở mọi trường hợp, nó nên được đưa ra sau khi đã hiểu cả vế quyền lẫn vế nghĩa vụ.
Và ở mọi trường hợp, hai vế ấy cần hai loại chuyên môn: luật sư di trú độc lập cho phần tư cách, chuyên gia thuế độc lập cho phần nghĩa vụ tài chính.
Điều kiện, thủ tục và tài liệu ôn hiện hành đều do Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ công bố công khai và miễn phí — đó là nơi nên bắt đầu thay vì dựa vào thông tin nghe được.
Lý do hợp lý để cân nhắc kỹ trước khi nhập tịch là gì?
Nghĩa vụ thuế theo quốc tịch với người có tài sản ở nhiều nước, và quy định của nước gốc về việc giữ hai quốc tịch.
Thẻ xanh có ổn định gần như quốc tịch không?
Không. Tư cách thường trú gắn với lãnh thổ và có thể mất khi trung tâm đời sống chuyển đi nơi khác — khác biệt về độ ổn định lớn hơn cảm nhận thông thường.
Phần kiểm tra có thật sự khó không?
Nội dung được công bố trước với tài liệu ôn chính thức miễn phí, và có những trường hợp được miễn hoặc làm bằng ngôn ngữ khác.
Trì hoãn có giá gì không?
Có. Điều kiện có thể thay đổi và điều khoản chuyển tiếp thường gắn với thời điểm nộp; ngoài ra quyền bảo lãnh thân nhân rộng hơn chỉ bắt đầu khi có tư cách.
